De natuur als spiegel deel 2: Planten en kruiden

Heilzame bloemen en planten.

Toen ik begon met het ontwerpen van mijn kaartendeck De natuur als spiegel, was één van mijn doelen: mensen "opnieuw" laten kennismaken met de natuur om ons heen. En dan bedoel ik de Nederlandse natuur die naar mijn gevoel nog te vaak ondergewaardeerd wordt.

Niet alleen omdat planten en dieren prachtig zijn, maar vooral omdat ze ons al eeuwenlang ondersteunen. We zijn alleen een groot deel van die kennis kwijtgeraakt.

Vroeger leefden mensen veel dichter bij de natuur dan wij nu doen. Vrijwel alles wat groeide had een functie. Planten werden niet alleen gegeten of gebruikt als medicijn, maar ook om touw van te maken, manden te vlechten, kleding te maken, huizen te isoleren of kleurstoffen uit te winnen. Mensen kenden de eigenschappen van de planten die om hen heen groeiden en leefden ermee samen.

Tegenwoordig noemen we een paardenbloem, brandnetel of zevenblad al snel 'onkruid'. Eigenlijk best bijzonder. Want juist deze planten behoren tot de meest waardevolle wilde planten die we in Nederland kennen.

Hoe meer ik mij verdiepte in de wereld van planten en kruiden, hoe meer ik ontdekte dat iedere plant niet alleen een praktische waarde heeft, maar ook een eigen karakter en symboliek. De manier waarop een plant groeit, zich beschermt, zich verspreidt of juist standhoudt, vertelt vaak een prachtig verhaal.

Juist daarin zie ik een mooie spiegel voor onszelf. De eigenschappen van een plant kunnen ons inspireren, ons aan het denken zetten of ons helpen om met andere ogen naar een situatie – of naar onszelf – te kijken. Soms lijkt een plant precies op het juiste moment onze aandacht te trekken. Niet omdat zij meer opvalt dan andere planten, maar omdat wij op dat moment openstaan voor haar verhaal.

De paardenbloem is daar voor mij misschien wel het mooiste voorbeeld van.

Jaren geleden ontdekte ik hoeveel je eigenlijk met deze plant kunt doen. Vrijwel de hele plant is eetbaar en vroeger werd de paardenbloem na de lange winter veel gebruikt om het lichaam weer op kracht te laten komen. Ik besloot zelfs een challenge te doen waarbij ik liet zien hoe ik paardenbloemen verwerkte in mijn voeding. Dat zorgde voor de nodige verbaasde reacties. Blijkbaar vinden we het heel normaal om sla uit de supermarkt te eten, maar kijken we vreemd op als iemand een voedzame plant uit de natuur eet.

Ondanks de weerstand van veel mensen zijn verschillende het toch ook gaan proberen en met andere ogen naar deze plant gaan kijken.

Voor mij staat staat de paardenbloem symbool voor veerkracht, vrijheid en een nieuw begin. In het kaartendeck is ze zowel in de kleine als grote arcana verwerkt. In de grote arcana staat ze op de kaart van Het Keerpunt symbool voor loslaten en verandering. Ze groeit waar anderen haar niet verwachten, laat zich niet tegenhouden en verspreidt haar zaden met de wind. Misschien is het dan ook geen toeval dat juist de paardenbloem de krachtplant bleek te zijn van mijn kleinzoon toen ik zijn Zielsmissiekaart maakte. Dat voelde voor mij als een prachtige bevestiging van de bijzondere verbinding die ik zelf al met deze plant ervaar.

Ook de brandnetel heeft al jarenlang een speciaal plekje in mijn hart.

Al jaren maak ik thee van de eerste jonge brandnetels die ik in het voorjaar tegen kom. Tijdens mijn reis in het zuiden van Spanje was dat lastiger omdat ze daar niet groeien. Ik ben dan ook altijd blij wanneer ik op de terugweg meer richting het noorden de eerste brandnetels tegen kom. Naast thee droog ik ook altijd de zaden die ik als superfood mee neem wanneer ik in het najaar weer op reis ga. En natuurlijk is brandnetelsoep ook heel lekker.

Waar veel mensen vooral de prikkels zien, zie ik juist een plant die ongelooflijk voedzaam is en zichzelf beschermt. Voor mij staat haar symboliek voor: je grenzen bewaken hoeft niet hard of afstandelijk te zijn. Soms bescherm je juist iets dat heel waardevol is. Of dat hij je kan uitdagen iets aan te pakken dat "prikt" zoals ik haar in het deck in combinatie met de Ekster heb verwerkt.

Bovendien is de brandnetel veel meer dan alleen een voedzame plant. Ze is een belangrijke waardplant voor verschillende vlinders. Zonder brandnetels zouden soorten als de dagpauwoog, kleine vos en atalanta zich veel moeilijker kunnen voortplanten. Ook daarin laat de brandnetel zien dat iets wat op het eerste gezicht lastig of ongewenst lijkt, juist van onschatbare waarde kan zijn.

Een andere plant waar ik altijd blij van word is kleefkruid.

Het is zo'n plant die overal aan blijft hangen. Een vraag die je jezelf zou kunnen stellen wanneer kleefkruid je tuin overwoekerd is: Waar houd ik zelf eigenlijk nog aan vast?

Kleefkruid nodigt je uit om daar even bij stil te staan.

En dan is er nog de eik.

Voor mij is de eik de belichaming van kracht, vertrouwen en stabiliteit. Bij mijn chalet waar ik ruim 5 jaar in heb gewoond stonden twee eiken in de tuin die mij met hun energie stevigheid en balans gaven. Een eik is een boom die diep geworteld is en alle seizoenen doorstaat. Iedere keer als ik even stilsta bij een eik, voel ik iets van die rust. Alsof de boom zegt: blijf stevig staan, ook als het om je heen stormt.

Zo heeft iedere plant en boom zijn eigen verhaal.

Ook planten die wij liever kwijt dan rijk zijn.

Zevenblad bijvoorbeeld. Voor veel tuinliefhebbers is het een hardnekkige indringer. Maar wist je dat het jonge blad heerlijk eetbaar is en vroeger juist een geliefde voorjaarsgroente was? Zevenblad laat zien hoe sterk levenskracht kan zijn. Wat wil groeien, laat zich niet zomaar tegenhouden.

Of denk aan de Japanse duizendknoop. Hoewel de Japanse duizendknoop in Nederland vooral bekendstaat als een hardnekkige invasieve plant, wordt de wortel in delen van Azië al eeuwenlang gebruikt binnen de traditionele kruidengeneeskunde. De plant bevat onder andere veel resveratrol, een krachtige antioxidant, en wordt daar gewaardeerd vanwege haar ondersteunende eigenschappen. Zelf heb ik er al eens een heerlijke siroop van gemaakt. Symbolisch laat hij zien hoeveel kracht er kan schuilen in doorzettingsvermogen. Maar misschien herinnert hij ons er ook aan dat iedere kwaliteit zijn balans nodig heeft. Kracht is prachtig, zolang zij ruimte laat voor alles wat daarnaast ook mag groeien.

Misschien is dat wel de grootste les die planten ons kunnen geven.

Ze haasten zich niet.

Ze vergelijken zich niet met elkaar.

Ze groeien wanneer de omstandigheden goed zijn, bloeien op hun eigen moment en trekken zich in de winter weer terug om nieuwe kracht op te doen.

Misschien zouden wij daar nog wel iets van kunnen leren.

Juist deze verwondering heeft mij geïnspireerd bij het maken van mijn kaartendeck De natuur als spiegel. In de Kleine Arcana vormen dieren en planten samen een spiegel voor persoonlijke ontwikkeling. Iedere combinatie is zorgvuldig gekozen, zodat de energie van het dier en de plant elkaar versterken. In de Grote Arcana staan juist planten, bomen en kruiden centraal. Niet alleen vanwege hun traditionele toepassingen, maar vooral vanwege de symboliek, levenswijsheid en de sfeer die zij met zich meedragen. Naast de afbeelding en de uitleg van iedere kaart vind je in het handboek dat bij het kaartendeck hoort, bij iedere plant en boom uit de Grote Arcana een extra hoofdstuk: Kruidenwijsheid – Wist je dat…? Hierin deel ik interessante weetjes, de traditionele toepassingen en de symboliek van de betreffende plant of boom. Voor iedereen die zich graag wat verder wil verdiepen. En natuurlijk nodig ik je uit om ook zelf op ontdekking te gaan wanneer een plant of boom je nieuwsgierig maakt.

Mijn wens is dat mensen weer anders naar de natuur gaan kijken. Dat een paardenbloem niet langer alleen een paardenbloem is. Dat een brandnetel meer wordt dan een plant die prikt. En dat een oude eik niet alleen een boom is, maar misschien ook een herinnering aan de kracht die al in jezelf aanwezig is.

Ben je benieuwd wat voor boodschappen mijn kaartendeck ieder week voor je heeft? Dan nodig ik je van harte uit om mij te volgen via mijn Facebookpagina en Whatsapp

De natuur als spiegel. Daar deel ik iedere week een kaart uit het deck, natuurwijsheden, blogs, reflectievragen en inspiratie voor persoonlijke groei.

Want hoe beter je leert kijken naar de natuur, hoe meer je ontdekt dat zij misschien wel de mooiste spiegel is die er bestaat.

Liefs,

Corina